| [ klik op de foto's voor een groter beeld ] Het werk van Marc Nagtzaam verwijdert zich op dit ogenblik meer en meer van de realiteit. In een langzame evolutie heeft hij de vroegere thema's met reeksen, waarin hij expositieruimten als een neerslag van zijn tentoonstellingen behandelde, (tijdelijk) verlaten. Ook de werken waarbij zwevende voorwerpen in een losse samenhang over het papier dwarrelden en de teksttekeningen liggen in zijn archief. In recenter werk toonde hij een soort van sterrenhemels en kronkelende aan elkaar geregen lijnformaties afgewisseld met tekeningen van sterk gestructureerde vlakken. Ook die tekeningen lijken tot het verleden te behoren. Zelfs zijn werkmethode, dat als een echt watermerk geen twijfel liet over de maker, behoort niet meer tot zijn geijkte stijlaccessoires. De deeltjes, punten en sporen werden uitgespaard in de eigenlijke tekening. Nagtzaam ging omgekeerd te werk: de eigenlijke tekenende handeling, hetarceren, diende als achtergrond voor het uitgespaarde beeld. Hij vulde het papier van rand tot rand of bleef strikt binnen een vooraf bepaald kader. De voorgestelde elementen doken op uit het zwart van de tekening. De rondgestrooide elementen leken in aanvang nog een verhaal te suggereren. In zijn beginperiode waren er plenty referenties aanwezig. Langzaam reduceerde hij die uitwijkmogelijkheden. De kijker kreeg steeds minder houvast om tijd, ruimte en verhoudingen te definiëren. Ook de emotionele inhoud, die toch maar summier aanwezig was, kwam nog meer in de verdrukking waardoor elke verwijzing naar een mogelijk (semi)documentair karakter nu volkomen verdwenen is. |
 |
Marc Nagtzaam, Twelve and Fifteen, tekening, 2005 |
 |
Zijn huidig werk is ontdaan van alle fait-divers. Een gereduceerde analyse van alle voorgaande is wat rest of wat ervoor in de plaats gekomen is, tijdloos, verwijzend naar zoveel tegelijk en naar niets. Beelden van onze tijd, niet exact te benoemen en toch herkenbaar, appeleren aan onze gelaagde wereld. Hoe het beeld tot stand is gekomen is nu minder van tel. Is het een negatieve uitgespaarde of positieve zwart op wit opgebouwde tekening? Het zijn onthechte beelden, meditatieve repetities en verschuivingen, met geduld en precisie betekende bladen. Zijn tekeningen staan in schril contrast met de snelheid van onze hedendaagse maatschappij en met het lawaaierig gerinkel van mobiel en internet. Ze openbaren zich als verstilde reflecties op onze nerveuze communicatie. De tekens van Nagtzaam bevinden zich in de tussenzones die zich onttrekken aan de geslaagde verbindingen. Zij zijn het geruis en de verstoring van het contact. De opeenstapeling, de overdaad aan betekenissen en verhalen, vroeger vervormd in een onontwarbaar kluwen, heeft zich langzaam ontwikkeld tot een juist en open beeld, planmatig opgebouwd tot een vrij, fragiel en beheerst geheel: collected. |
Marc Nagtzaam, Not one, not two but three, tekening, 2005 |
De kunst van Fabian Luyten beweegt zich steevast op de snijlijnen van schilderkunst, beeldhouwkunst en architectuur, maar maakt ook verbindingen met wetenschappelijke domeinen zoals de geometrie en de linguïstiek. Meest bekend zijn de sculpturale installaties van de kunstenaar. Afhankelijk van de grootte en de verhouding tot de omgevende ruimte kunnen we ze benoemen als 'models', 'modules', constructies of paviljoenen. In al zijn beelden en ook in zijn schilderijen speelt ruimte een vooraanstaande rol. De 'models' en 'modules' van Fabian Luyten fungeren niet als maquette voor een uit te voeren gebouw of als een verkleinde weergave van een bestaande omgeving, zij houden geen belofte van bewoning in en drukken geen herinnering uit, het zijn veeleer activerende speelruimten. Verschillen in schaalverhouding in de onderdelen van het beeld ten opzichte van de omgevende ruimte en in wisselwerking met de aanwezigheid van de toeschouwer, verhogen de complexiteit van het werk zonder het daarom ontoegankelijk te maken. De beeldinstallaties zijn fundamenteel 'multiperspectivisch' doordat de kunstenaar verschillende gezichtspunten gebruikt en doordat de kijker onvermijdelijk zijn eigen invalshoek en perspectief aan het beeld toevoegt. In de constructies blijven structuur, opbouw en proces zichtbaar. Op die manier kunnen we het plezier van het maken meebeleven en kunnen we de evolutie volgen naar het punt waarop vorm en constructie elkaar ontmoeten. Als toeschouwer wordt men verward door een tegenstrijdig aanvoelen van aanwezig vakmanschap en ontroerend knutselwerk. Misschien juist daardoor komt het werk van Luyten over als sterk uitgepuurde en tegelijk volkomen pretentieloze poëzie. In het vroeger werk ging zijn aandacht voornamelijk uit naar woonhuizen en hun aanwezigheid in het (stads)landschap. In zijn recente productie verplaatst de aandacht zich naar de periferie van de stad. Zowel het industriële landschap als de randstad worden onder de loupe genomen. De harde, helkleurige vlakken van zijn vroegere huizenconstructies zijn vervangen door grijze all-over tonen. Alleen de uitgezaagde icoon- of signaalschilderijen krijgen nog een helle monochrome kleurlaag. Zijn nieuwe beeldinstallatie bestaat uit verschillende samengevoegde elementen die niet meer zoals in zijn vroeger werk te herleiden zijn tot een plat vlak. Vroeger was het schilderij uitgangspunt, nu staat de sculptuur van in het ontstaansproces centraal. Fabian Luyten werkt koelbloedig, zelfverzekerd en rustig aan zijn oeuvre: collected. |
 |
Fabian Luyten, Z.t., |
